राज्यातील खरीप हंगामासाठी मान्सून अत्यंत महत्त्वाचा असतो. मात्र यंदा जून महिन्यात अपेक्षित पाऊस न झाल्याने शेतकऱ्यांमध्ये पेरणीबाबत संभ्रम निर्माण झाला आहे. त्यातच एल निनोच्या संभाव्य प्रभावामुळे दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. अशा परिस्थितीत हवामान अभ्यासक पंजाबराव डख यांनी दिलेला ताजा अंदाज शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक ठरू शकतो.
23 जून ते 30 जूनदरम्यान मान्सूनचा वेग वाढणार
पंजाबराव डख यांनी 23 जून 2026 रोजी जाहीर केलेल्या अंदाजानुसार, 23 ते 30 जून या कालावधीत महाराष्ट्रातील बहुतांश भागात मान्सून सक्रिय होणार आहे. राज्यभर पावसाचे प्रमाण वाढून शेतकऱ्यांना पेरणीसाठी अनुकूल वातावरण तयार होईल, अशी शक्यता त्यांनी व्यक्त केली आहे.
जून महिन्यात पाऊस कमी झाल्यामुळे अनेक भागांमध्ये पेरण्या रखडल्या होत्या. मात्र जुलै महिन्यात पावसाचा जोर वाढणार असल्याने शेतकऱ्यांची चिंता काही प्रमाणात कमी होण्याची अपेक्षा आहे.
राज्यातील अनेक भागांत पावसाची सुरुवात
पूर्व व पश्चिम विदर्भ, मराठवाडा, पश्चिम महाराष्ट्र, खान्देश, कोकण किनारपट्टी तसेच मुंबई, पुणे आणि नाशिक परिसरात पावसाची सुरुवात झाली आहे. 23 जूनपासून या पावसाचा प्रभाव अधिक वाढेल, असा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे.
डख यांच्या मते, 5 जुलैपर्यंत राज्यातील बहुतांश शेतकऱ्यांच्या पेरण्या पूर्ण होण्यास मदत होईल इतका पाऊस पडू शकतो.
जुलै महिन्यात अतिवृष्टीची शक्यता
एल निनोमुळे दुष्काळ पडण्याची भीती व्यक्त केली जात असली तरी राज्यात गंभीर दुष्काळी परिस्थिती निर्माण होणार नाही, असा विश्वास पंजाबराव डख यांनी व्यक्त केला आहे.
त्यांच्या अंदाजानुसार, 2 जुलै ते 20 जुलै या कालावधीत महाराष्ट्रातील काही भागांमध्ये अतिवृष्टी होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः पुणे जिल्हा, मुंबई महानगर प्रदेश, कोकण किनारपट्टी आणि उत्तर महाराष्ट्रात जोरदार पाऊस पडू शकतो. यामुळे जायकवाडी आणि कोयना यांसारख्या प्रमुख धरणांमधील पाणीसाठ्यात वाढ होण्याची शक्यता आहे.
विदर्भात पुढील काही दिवसांत पावसाचा जोर
विदर्भातील नागपूर, वर्धा, भंडारा, गोंदिया, अमरावती, अकोला, बुलढाणा, यवतमाळ, चंद्रपूर आणि वाशिम या जिल्ह्यांमध्ये चांगल्या पावसाची शक्यता वर्तविण्यात आली आहे. पुढील दोन ते तीन दिवसांत या भागात पावसाचा जोर आणखी वाढू शकतो.
मराठवाडा, पश्चिम महाराष्ट्र आणि उत्तर महाराष्ट्रासाठीही दिलासादायक अंदाज
मराठवाड्यातील परभणी, बीड, जालना, लातूर, धाराशिव आणि छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यांमध्ये पुढील 5 ते 7 दिवसांत मान्सून सक्रिय होऊन पेरण्यांना वेग मिळण्याची शक्यता आहे.
पश्चिम महाराष्ट्रातील सांगली आणि सातारा जिल्ह्यांमध्ये पुढील दहा दिवसांत मुसळधार पावसाचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. तसेच नंदुरबार, धुळे, जळगाव, नाशिक आणि अहिल्यानगर या उत्तर महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांमध्येही 5 जुलैपर्यंत समाधानकारक पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.
पुढील महिन्यांतील हवामानाचा कल
पंजाबराव डख यांच्या अंदाजानुसार, जूनच्या तुलनेत जुलै महिन्यात पावसाचे प्रमाण अधिक राहील. ऑगस्टमध्ये पावसाचा वेग काहीसा कमी होऊ शकतो. मात्र सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर महिन्यात पुन्हा एकदा पावसाची तीव्रता वाढण्याची शक्यता असून राज्यातील अनेक भागांत चांगला पाऊस पडू शकतो.
एकूणच, उशिराने सक्रिय झालेला मान्सून आता वेग घेत असल्याचे संकेत मिळत असून पुढील काही आठवडे महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे ठरणार आहेत.