Farmer Loan Waiver : राज्यात खरीप हंगामाची तयारी सुरू असताना राज्य सरकारने शेतकऱ्यांसाठी दोन महत्त्वाचे निर्णय घेत मोठा दिलासा देण्याचा प्रयत्न केला आहे. एकीकडे शेतकरी कर्जमाफीची प्रक्रिया जलदगतीने पूर्ण करण्यासाठी बँकांशी चर्चा सुरू करण्यात आली आहे, तर दुसरीकडे पीककर्जासाठी CIBIL स्कोअरची सक्ती होणार नसल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
मुख्यमंत्री Devendra Fadnavis यांच्या अध्यक्षतेखाली मुंबई येथे झालेल्या उच्चस्तरीय बैठकीत खरीप हंगाम, दुष्काळी परिस्थिती, बियाणे-खते उपलब्धता आणि शेतकरी कर्जमाफी यांसारख्या महत्त्वाच्या विषयांवर सविस्तर चर्चा करण्यात आली.
कर्जमाफीची तयारी वेगात
राज्य सरकारने जाहीर केलेल्या कर्जमाफीची अंमलबजावणी वेळेत करण्यासाठी प्रशासनाने हालचाली सुरू केल्या आहेत. यासाठी विविध बँकांकडून आवश्यक माहिती मागवली जात असून प्रक्रिया सुलभ करण्यासाठी नियोजन करण्यात येत आहे.
सरकारचा उद्देश असा आहे की, खरीप हंगाम पूर्ण क्षमतेने सुरू होण्यापूर्वी शेतकऱ्यांना आर्थिक दिलासा मिळावा आणि नवीन पीककर्ज घेण्यात कोणतीही अडचण येऊ नये.
पीककर्जासाठी CIBIL स्कोअरची अट नाही
राज्यात अनेक शेतकऱ्यांना खराब CIBIL स्कोअरमुळे पीककर्ज मिळण्यात अडचणी येत असल्याच्या तक्रारी सरकारकडे पोहोचल्या होत्या. यावर सरकारने राष्ट्रीयकृत बँकांना स्पष्ट निर्देश दिले आहेत की, केवळ CIBIL स्कोअरच्या आधारावर कोणत्याही शेतकऱ्याचे पीककर्ज रोखले जाऊ नये.
प्रत्येक बँक शाखेला यासंदर्भात लेखी सूचना देण्याचे आदेश देण्यात आले असून बैठकीत उपस्थित RBI अधिकाऱ्यांनीही या निर्णयाला पाठिंबा दिला आहे.
अल निनोमुळे कमी पावसाचा अंदाज
यंदाच्या खरीप हंगामावर हवामानाचा मोठा परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. अल निनोच्या प्रभावामुळे राज्यात सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडण्याचा अंदाज हवामान तज्ज्ञांनी वर्तवला आहे.
विशेषतः मराठवाडा आणि पश्चिम विदर्भ भागात परिस्थिती गंभीर राहू शकते. जून, जुलै आणि ऑगस्ट महिन्यात अपेक्षेपेक्षा कमी पर्जन्यमान राहण्याची शक्यता असल्याने जलसंधारण, कमी पाण्यात येणारी पिके आणि सिंचनाचा योग्य वापर यावर भर देण्याच्या सूचना प्रशासनाला देण्यात आल्या आहेत.
बियाणे आणि खतांचा पुरेसा साठा
सरकारच्या माहितीनुसार खरीपासाठी सोयाबीन, कापूस आणि मका यांसारख्या पिकांच्या बियाण्यांचा पुरेसा साठा उपलब्ध आहे. शेतकऱ्यांनी फक्त अधिकृत आणि प्रमाणित विक्रेत्यांकडूनच बियाणे खरेदी करावीत, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
तसेच बनावट बियाणे, खतं आणि कीटकनाशके विकणाऱ्यांवर कडक कारवाई सुरू असून अनेक विक्रेत्यांचे परवाने निलंबित किंवा रद्द करण्यात आल्याची माहिती देण्यात आली.
AI आधारित ‘महाविस्तार 2.0’ अॅप सुरू
शेतकऱ्यांना त्वरित मार्गदर्शन मिळावे यासाठी ‘महाविस्तार 2.0’ या अॅपची सुधारित आवृत्ती उपलब्ध करण्यात आली आहे. या अॅपच्या मदतीने शेतकरी हवामान, पिक व्यवस्थापन, कीड नियंत्रण, सिंचन आणि सरकारी योजनांबाबत प्रश्न विचारू शकतील. कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित प्रणालीमुळे त्यांना तत्काळ माहिती मिळणार आहे.
खरीप हंगामाच्या पार्श्वभूमीवर सरकारने मोठ्या तयारीचा दावा केला असला तरी प्रत्यक्षात कर्जमाफीची अंमलबजावणी आणि पीककर्ज प्रक्रिया कितपत जलद व प्रभावी होते, याकडे आता राज्यातील शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.