Monsoon Update : महाराष्ट्रात मान्सून दाखल होऊन अनेक दिवस उलटले असले तरी राज्यातील बहुतांश भागात अद्याप अपेक्षित पाऊस झालेला नाही. जून महिना अर्ध्यावर आला तरी अनेक जिल्ह्यांमध्ये आकाश ढगाळ असूनही पावसाने पाठ फिरवली आहे. यामुळे शेतकरी वर्गामध्ये चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. अनेक ठिकाणी पेरणीची कामे रखडली असून शेतकरी आता चांगल्या पावसाच्या प्रतीक्षेत आहेत.
यंदा हवामान विभागाने “अल निनो”चा प्रभाव जाणवण्याची शक्यता आधीच व्यक्त केली होती. त्यामुळे पावसाचे प्रमाण सरासरीपेक्षा कमी राहू शकते, अशी चर्चा सुरू होती. मात्र, नव्या अंदाजांमुळे शेतकऱ्यांना काहीसा दिलासा मिळताना दिसत आहे. राज्यात 20 जूननंतर मान्सून अधिक सक्रिय होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
हवामान अभ्यासक पंजाबराव डख यांनीही आगामी काळात राज्यात चांगला पाऊस होईल, असा अंदाज व्यक्त केला आहे. त्यांच्या मते, अल निनोचा परिणाम महाराष्ट्रावर फारसा गंभीर राहणार नाही. उलट जूनच्या तिसऱ्या आठवड्यानंतर पावसाचा वेग वाढेल आणि अनेक भागांत समाधानकारक सरी कोसळतील.
डख यांच्या अंदाजानुसार, पावसाची सुरुवात पूर्व विदर्भातून होण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर मराठवाडा, उत्तर महाराष्ट्र आणि इतर भागांतही मान्सून सक्रिय होईल. या पावसामुळे पेरणीसाठी आवश्यक ओलावा निर्माण होऊन शेतीकामांना वेग येईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
तसेच जूनच्या शेवटच्या आठवड्यात पावसाचा जोर अधिक वाढू शकतो. जुलै महिन्यात राज्यात चांगला आणि समाधानकारक पाऊस पडण्याची शक्यता त्यांनी व्यक्त केली आहे. दरम्यान, काही काळ वाऱ्यांच्या बदलामुळे पावसात खंड पडू शकतो, मात्र ही नैसर्गिक प्रक्रिया असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.
ऑगस्ट महिन्यात पावसाचे प्रमाण थोडे कमी राहण्याची शक्यता असली तरी सप्टेंबर आणि ऑक्टोबरमध्ये परतीचा मान्सून पुन्हा सक्रिय होऊ शकतो. त्यामुळे खरीप हंगामाला मोठा दिलासा मिळेल, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.
सुरुवातीला मान्सूनने निराशा केली असली तरी पुढील काही दिवसांत परिस्थिती बदलण्याची चिन्हे दिसत आहेत. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी घाईगडबडीत निर्णय न घेता योग्य वेळेची वाट पाहावी, असे आवाहन तज्ज्ञांकडून करण्यात येत आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे
- जूनच्या मध्यापर्यंत महाराष्ट्रात अपेक्षित पाऊस झालेला नाही.
- 20 जूननंतर राज्यात मान्सून सक्रिय होण्याची शक्यता.
- पंजाबराव डख यांनी चांगल्या पावसाचा अंदाज व्यक्त केला.
- पूर्व विदर्भातून पावसाची सुरुवात होण्याची शक्यता.
- जुलै महिन्यात समाधानकारक पाऊस पडण्याचा अंदाज.
- पावसामुळे पेरणीसाठी अनुकूल वातावरण निर्माण होणार.