केंद्रीय सरकारी कर्मचारी आणि निवृत्तीवेतनधारकांसाठी महागाई भत्त्याबाबत (Dearness Allowance – DA) महत्त्वाची घडामोड समोर आली आहे. आठव्या वेतन आयोगाचा अंतिम अहवाल सादर होण्यासाठी अजून काही काळ असला, तरी जुलै 2026 पासून लागू होणाऱ्या महागाई भत्त्याच्या वाढीबाबत चर्चा रंगू लागली आहे. यामागचे प्रमुख कारण म्हणजे केंद्रीय कामगार आणि रोजगार मंत्रालयाच्या लेबर ब्युरोने प्रसिद्ध केलेली AICPI-IW (All India Consumer Price Index for Industrial Workers) ची ताजी आकडेवारी.
AICPI-IW निर्देशांकात वाढ
मे 2026 साठी जाहीर करण्यात आलेल्या आकडेवारीनुसार AICPI-IW निर्देशांकात 0.9 अंकांची वाढ झाली आहे. महागाई भत्ता निश्चित करताना याच निर्देशांकाचा आधार घेतला जात असल्यामुळे कर्मचाऱ्यांमध्ये DA किती वाढेल, याबाबत उत्सुकता निर्माण झाली आहे.
यापूर्वी एप्रिल 2026 मध्ये निर्देशांक 149.90 वर पोहोचला होता. त्याआधी जानेवारी, फेब्रुवारी आणि मार्च महिन्यांतील आकडेही सातत्याने वाढ दर्शवत होते. मे महिन्यात वार्षिक महागाई दर 4.72 टक्क्यांवर पोहोचल्याने DA वाढीच्या शक्यता अधिक मजबूत झाल्या आहेत.
महागाई भत्ता कसा ठरवला जातो?
सातव्या वेतन आयोगाच्या शिफारसीनुसार महागाई भत्ता सहा महिन्यांच्या AICPI-IW निर्देशांकाच्या सरासरीवर आधारित निश्चित केला जातो. जानेवारी ते जून या कालावधीतील आकडे जुलैपासून लागू होणाऱ्या DA साठी महत्त्वाचे ठरतात, तर जुलै ते डिसेंबरमधील आकडे जानेवारीतील DA वाढ निश्चित करतात.
सध्या उपलब्ध आकडेवारीनुसार DA मध्ये सुमारे 3.72 टक्क्यांची वाढ होण्याचा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. मात्र केंद्र सरकार महागाई भत्ता पूर्णांकात जाहीर करत असल्याने यावेळी 3 टक्के वाढ होण्याची शक्यता अधिक मानली जात आहे.
DA 63 टक्क्यांपर्यंत जाण्याची शक्यता
यापूर्वी केंद्र सरकारने जानेवारी 2026 पासून महागाई भत्त्यात 2 टक्क्यांची वाढ मंजूर केली होती. त्यानंतर केंद्रीय कर्मचाऱ्यांचा DA 58 टक्क्यांवरून 60 टक्के झाला.
आता जर सरकारने आणखी 3 टक्क्यांची वाढ जाहीर केली, तर महागाई भत्ता 63 टक्क्यांपर्यंत पोहोचू शकतो. त्यामुळे लाखो कर्मचारी आणि निवृत्तीवेतनधारक या निर्णयाची आतुरतेने वाट पाहत आहेत.
वर्षातून दोनदा होते DA मध्ये सुधारणा
केंद्र सरकार वर्षातून दोन वेळा महागाई भत्त्यात सुधारणा करते.
- पहिली वाढ: 1 जानेवारीपासून लागू होते.
- दुसरी वाढ: 1 जुलैपासून लागू होते.
जुलैपासून लागू होणाऱ्या वाढीची अधिकृत घोषणा सामान्यतः सप्टेंबर किंवा ऑक्टोबरमध्ये, म्हणजेच दिवाळीपूर्वी केली जाते.
आठव्या वेतन आयोगामुळेही वाढली उत्सुकता
आठव्या वेतन आयोगाबाबत सरकारकडून प्रक्रिया सुरू असली तरी त्याचा अंतिम अहवाल सादर होण्यासाठी अजून वेळ आहे. त्यामुळे सध्या केंद्रीय कर्मचाऱ्यांचे संपूर्ण लक्ष जुलै 2026 च्या महागाई भत्ता वाढीकडे लागले आहे.
तथापि, अंतिम DA किती वाढेल हे जून 2026 पर्यंतच्या AICPI-IW निर्देशांकाच्या आकडेवारीवर आणि त्यानंतर केंद्र सरकारच्या अधिकृत निर्णयावर अवलंबून असेल.
महत्त्वाचे मुद्दे
- मे 2026 मध्ये AICPI-IW निर्देशांकात 0.9 अंकांची वाढ.
- वार्षिक महागाई दर 4.72 टक्क्यांवर.
- उपलब्ध आकडेवारीनुसार DA मध्ये सुमारे 3% वाढ होण्याची शक्यता.
- सध्या महागाई भत्ता 60% असून वाढ झाल्यास तो 63% पर्यंत पोहोचू शकतो.
- अंतिम निर्णय केंद्र सरकार जून महिन्याच्या पूर्ण आकडेवारीनंतर जाहीर करणार आहे.
टीप: सध्या 3% DA वाढ ही उपलब्ध आकडेवारीवर आधारित शक्यता आहे. महागाई भत्त्याची अंतिम टक्केवारी केंद्र सरकारच्या अधिकृत घोषणेनंतरच निश्चित होईल.