0 ते 18 वयोगटातील मुला-मुलींना दर महिन्याला मिळणार 2250/- रुपये
महाराष्ट्र शासनाच्या महिला व बालविकास विभागामार्फत राबविण्यात येणारी क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले बालसंगोपन योजना ही समाजातील दुर्बल, वंचित आणि संरक्षणाची गरज असलेल्या बालकांसाठी अत्यंत महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेच्या माध्यमातून अनाथ, निराधार आणि असुरक्षित परिस्थितीत असलेल्या बालकांच्या सर्वांगीण विकासासाठी आर्थिक व सामाजिक आधार देण्याचा शासनाचा प्रयत्न आहे. बालकांचे सुरक्षित भविष्य घडवणे आणि त्यांना मुख्य प्रवाहात आणणे हा या योजनेचा प्रमुख उद्देश आहे.
योजनेचे उद्देश
या योजनेचा मुख्य उद्देश अनाथ, निराधार व बेघर बालकांची काळजी घेणे हा आहे. अशा बालकांच्या शिक्षण, आरोग्य, पोषण आणि निवाऱ्यासारख्या मूलभूत गरजा पूर्ण व्हाव्यात, यासाठी शासन मदत करते. तसेच बालकांचा सामाजिक, भावनिक आणि मानसिक विकास घडवून आणणे, त्यांना आत्मविश्वास देणे आणि समाजात सन्मानाने जगता येईल अशी परिस्थिती निर्माण करणे, हे देखील या योजनेचे महत्त्वाचे उद्दिष्ट आहे.
या योजनेचा लाभ कोणाला मिळतो
क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले बालसंगोपन योजनेचा लाभ ० ते १८ वर्षे वयोगटातील विविध परिस्थितीत असलेल्या बालकांना दिला जातो. यामध्ये एकल पालकांची बालके, अनाथ बालके, दिव्यांग पालकांची बालके, दिव्यांग बालके, कारागृहात असलेल्या कैद्यांची मुले, दुर्धर आजाराने ग्रस्त बालके, घटस्फोटित महिलांची बालके, लैंगिक अत्याचारास बळी पडलेली बालके, काळजी व संरक्षणाची गरज असलेली बालके तसेच कौटुंबिक कलह किंवा तणावपूर्ण वातावरणात राहणारी बालके यांचा समावेश होतो.
योजनेअंतर्गत मिळणारे अनुदान
या योजनेत पात्र ठरलेल्या प्रत्येक बालकासाठी शासनाकडून दरमहा २,२५० रुपये इतके आर्थिक अनुदान दिले जाते. हे अनुदान थेट बालकाच्या देखभालीसाठी वापरले जाते. या रकमेमुळे बालकांचे शिक्षण, पोषण, आरोग्य सेवा आणि दैनंदिन गरजा भागवण्यास पालक किंवा संगोपन करणाऱ्या व्यक्तीस मदत होते.
योजनेसाठी आवश्यक कागदपत्रे
या योजनेसाठी अर्ज करताना काही महत्त्वाची कागदपत्रे सादर करणे आवश्यक आहे. यामध्ये आई किंवा वडिलांचा मृत्यू दाखला (लागू असल्यास), पालक व बालकाचे आधार कार्ड, रहिवासी स्वयंघोषणापत्र, उत्पन्न दाखला किंवा बोनाफाईड सर्टिफिकेट, बालकाचे बँक पासबुक, जन्माचा दाखला तसेच पालक व बालकाचा एकत्रित फोटो आवश्यक असतो. प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार इतर संबंधित कागदपत्रांची मागणी देखील केली जाऊ शकते.
अर्ज कोठे आणि कसा करावा
या योजनेसाठी अर्ज करण्यासाठी लाभार्थ्यांनी आपल्या कार्यक्षेत्रातील अंगणवाडी सेविका किंवा पर्यवेक्षिका यांच्याशी संपर्क साधावा. तसेच बालविकास प्रकल्प अधिकारी कार्यालय किंवा जिल्हास्तरावर असलेल्या जिल्हा महिला व बालविकास अधिकारी कार्यालयातही अर्ज सादर करता येतो. अर्जाची छाननी करून पुढील प्रक्रिया संबंधित विभागामार्फत राबवली जाते.
बालकल्याण समितीसमोर हजर राहणे आवश्यक
या योजनेचा लाभ मंजूर होण्यासाठी बालक व त्याचे पालक किंवा पालकत्व स्वीकारलेली व्यक्ती यांना जिल्हास्तरीय बालकल्याण समितीसमोर प्रत्यक्ष हजर राहणे आवश्यक असते. समितीमार्फत बालकाची परिस्थिती, गरज आणि पात्रता तपासली जाते. त्यानंतरच योजनेचा लाभ मंजूर केला जातो.
ही योजना समाजातील दुर्बल घटकातील बालकांसाठी एक आधारस्तंभ ठरत असून, त्यांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी शासनाचा एक महत्त्वपूर्ण प्रयत्न आहे.
