प्रत्येक व्यक्तीला आपल्या भविष्यासाठी आर्थिक सुरक्षितता निर्माण करायची असते. त्यासाठी सुरक्षित आणि दीर्घकालीन परतावा देणाऱ्या गुंतवणूक योजनांचा शोध घेतला जातो. अशा योजनांमध्ये पोस्ट ऑफिसची पब्लिक प्रोव्हिडंट फंड (PPF) योजना सर्वाधिक विश्वासार्ह आणि लोकप्रिय मानली जाते. सरकारी हमी, आकर्षक व्याजदर, करसवलत आणि चक्रवाढ व्याजाचा लाभ यामुळे ही योजना दीर्घकालीन संपत्ती निर्माण करण्यासाठी उत्तम पर्याय ठरते.
PPF योजना म्हणजे काय?
पब्लिक प्रोव्हिडंट फंड (PPF) ही केंद्र सरकारद्वारे समर्थित दीर्घकालीन बचत योजना आहे. या योजनेत नियमित गुंतवणूक करून भविष्यासाठी मोठा निधी तयार करता येतो. विशेषतः खासगी क्षेत्रात काम करणारे, स्वयंरोजगार करणारे किंवा निवृत्तीनंतर आर्थिक सुरक्षितता हवी असणाऱ्यांसाठी ही योजना फायदेशीर आहे.
सध्याचा व्याजदर
सध्या PPF खात्यावर वार्षिक 7.1 टक्के व्याजदर लागू आहे. या योजनेतील व्याजाची गणना प्रत्येक महिन्याच्या 5 तारखेपासून महिनाअखेरीपर्यंत खात्यात असलेल्या किमान शिल्लक रकमेवर केली जाते. त्यामुळे प्रत्येक महिन्याच्या 1 ते 5 तारखेच्या दरम्यान पैसे जमा केल्यास त्या महिन्याचेही व्याज मिळण्याचा फायदा होतो.
करसवलतीचा मोठा लाभ
PPF ही EEE (Exempt–Exempt–Exempt) श्रेणीतील योजना आहे. त्यामुळे या योजनेत तीन स्तरांवर करसवलत मिळते.
- आयकर कायदा कलम 80C अंतर्गत वर्षाला ₹1.50 लाखांपर्यंतच्या गुंतवणुकीवर करसवलत मिळते.
- खात्यावर मिळणारे व्याज पूर्णपणे करमुक्त असते.
- मुदतपूर्तीच्या वेळी मिळणारी संपूर्ण रक्कमही करमुक्त असते.
यामुळे करबचत आणि दीर्घकालीन संपत्ती निर्मिती हे दोन्ही उद्देश एकाच योजनेत पूर्ण होतात.
योजनेचा कालावधी
PPF खात्याचा मूळ कालावधी 15 वर्षांचा आहे. मात्र, मुदतपूर्तीनंतर खाते प्रत्येकी 5 वर्षांच्या कालावधीसाठी वाढवण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. खाते वाढवून गुंतवणूक सुरू ठेवल्यास चक्रवाढ व्याजाचा अधिक लाभ मिळतो आणि मोठा निधी तयार होण्यास मदत होते.
दरमहा ₹12,500 गुंतवल्यास किती रक्कम मिळू शकते?
जर एखादी व्यक्ती दरमहा ₹12,500, म्हणजेच वर्षाला ₹1.50 लाख PPF खात्यात जमा करत असेल, तर 15 वर्षांत तिची एकूण गुंतवणूक ₹22.50 लाख होते. सध्याच्या 7.1 टक्के वार्षिक व्याजदरानुसार, मुदतपूर्तीच्या वेळी अंदाजे ₹40.68 लाखांचा निधी तयार होऊ शकतो.
यानंतर खाते आणखी दोन वेळा (एकूण 10 वर्षे) वाढवून गुंतवणूक सुरू ठेवल्यास, म्हणजेच एकूण 25 वर्षांच्या कालावधीत, गुंतवलेली रक्कम ₹37.50 लाख होते. चक्रवाढ व्याजाचा लाभ मिळाल्यानंतर एकूण निधी ₹1.03 कोटींपेक्षा अधिक होण्याची शक्यता असते.
PPF योजनेचे प्रमुख फायदे
- केंद्र सरकारची हमी असलेली सुरक्षित गुंतवणूक.
- आकर्षक चक्रवाढ व्याजाचा लाभ.
- आयकर कलम 80C अंतर्गत करसवलत.
- व्याज आणि मुदतपूर्तीची रक्कम पूर्णपणे करमुक्त.
- दीर्घकालीन आर्थिक नियोजन आणि निवृत्ती निधीसाठी उपयुक्त.
- खाते 15 वर्षांनंतर 5-5 वर्षांच्या कालावधीसाठी वाढवण्याची सुविधा.
सुरक्षितता, करसवलत आणि दीर्घकालीन चक्रवाढ परतावा या तिन्ही गोष्टींचा विचार केला तर PPF योजना ही भविष्यासाठी संपत्ती निर्माण करण्याचा उत्कृष्ट पर्याय ठरते. नियमित आणि शिस्तबद्ध पद्धतीने दरमहा गुंतवणूक केल्यास पुढील 20 ते 25 वर्षांत मोठा निधी तयार होऊ शकतो. मात्र, गुंतवणूक करण्यापूर्वी सरकारकडून जाहीर करण्यात आलेले सद्याचे व्याजदर आणि नियम एकदा तपासून घेणे नेहमीच हितावह ठरते.