मुलींच्या शिक्षणासाठी आणि भविष्यातील आर्थिक गरजा पूर्ण करण्यासाठी केंद्र सरकारने सुरू केलेली सुकन्या समृद्धी योजना (Sukanya Samriddhi Yojana – SSY) ही देशातील सर्वात विश्वासार्ह आणि लोकप्रिय लघुबचत योजनांपैकी एक आहे. पोस्ट ऑफिस तसेच अधिकृत बँकांमार्फत चालवल्या जाणाऱ्या या योजनेत सुरक्षित गुंतवणूक, आकर्षक व्याजदर आणि करसवलतीचा लाभ मिळतो. त्यामुळे दीर्घकालीन बचतीसाठी अनेक पालक या योजनेला प्राधान्य देतात.
दररोज ₹५० ची बचत, भविष्यात मोठा निधी
दररोज केवळ ₹५० बाजूला ठेवले, तर महिन्याला सुमारे ₹१,५०० आणि वर्षभरात ₹१८,००० इतकी बचत करता येते. हीच रक्कम सलग १५ वर्षे सुकन्या समृद्धी योजनेत जमा केल्यास एकूण गुंतवणूक ₹२,७०,००० होते. चक्रवाढ व्याजाच्या प्रभावामुळे ही गुंतवणूक मुदतपूर्तीपर्यंत मोठ्या निधीत रूपांतरित होऊ शकते. हा निधी मुलीच्या उच्च शिक्षणासाठी, व्यावसायिक शिक्षणासाठी किंवा लग्नाच्या खर्चासाठी उपयोगी पडतो.
मॅच्युरिटीवेळी मिळू शकतो ₹८.३१ लाखांहून अधिक निधी
समजा मुलीचे वय सध्या १० वर्षे आहे आणि तिच्या नावाने दरमहा ₹१,५०० नियमित गुंतवले जात आहेत. सध्याच्या ८.२% वार्षिक व्याजदरानुसार, मुदतपूर्तीच्या वेळी अंदाजे ₹५,६१,३०९ इतके व्याज मिळू शकते. अशा प्रकारे ₹२,७०,००० ची गुंतवणूक वाढून एकूण सुमारे ₹८,३१,३०९ इतका निधी तयार होऊ शकतो.
तथापि, सुकन्या समृद्धी योजनेचा व्याजदर केंद्र सरकारकडून वेळोवेळी बदलला जाऊ शकतो. त्यामुळे प्रत्यक्ष मॅच्युरिटीची रक्कम त्या वेळच्या लागू असलेल्या व्याजदरावर अवलंबून असेल.
सुरक्षित गुंतवणुकीसाठी उत्तम पर्याय
सुकन्या समृद्धी योजनेची सर्वात मोठी जमेची बाजू म्हणजे ही केंद्र सरकारच्या हमीची योजना आहे. त्यामुळे गुंतवलेली रक्कम पूर्णपणे सुरक्षित राहते. याशिवाय पोस्ट ऑफिसच्या अनेक इतर लघुबचत योजनांच्या तुलनेत या योजनेवर अधिक व्याज मिळण्याची संधी असते. त्यामुळे कमी जोखीम आणि दीर्घकालीन चांगला परतावा शोधणाऱ्या पालकांसाठी ही योजना फायदेशीर ठरते.
खाते मुदतीपूर्वी बंद करता येते का?
सामान्य परिस्थितीत सुकन्या समृद्धी योजनेचे खाते मुदत पूर्ण होण्यापूर्वी बंद करता येत नाही. मात्र, काही विशेष परिस्थितींमध्ये खाते उघडल्यापासून किमान ५ वर्षांनंतर खाते बंद करण्याची परवानगी दिली जाऊ शकते.
जर खातेदार मुलीचे दुर्दैवाने निधन झाले, तर आवश्यक कागदपत्रांसह मृत्यू प्रमाणपत्र आणि संबंधित अर्ज सादर केल्यानंतर खाते बंद केले जाते. त्यावेळी खात्यात जमा असलेली संपूर्ण रक्कम तसेच मृत्यूच्या तारखेपर्यंतचे व्याज पालक किंवा कायदेशीर संरक्षकाला दिले जाते. मात्र, मृत्यूची तारीख आणि खाते बंद होईपर्यंतच्या कालावधीसाठी पोस्ट ऑफिस बचत खात्याचा लागू व्याजदर लागू होऊ शकतो.
मुलीच्या भविष्यासाठी सुरक्षित आणि शिस्तबद्ध आर्थिक नियोजन करायचे असल्यास सुकन्या समृद्धी योजना हा एक उत्तम पर्याय ठरू शकतो. कमी रकमेपासून बचत सुरू करून दीर्घकाळात मोठा निधी उभारण्याची संधी या योजनेत मिळते. सरकारची हमी, आकर्षक व्याजदर आणि करसवलतीमुळे ही योजना प्रत्येक पालकाने विचारात घेण्यासारखी आहे.
टीप: या लेखातील मॅच्युरिटीची रक्कम आणि व्याजाची गणना सध्याच्या ८.२% व्याजदराच्या आधारे अंदाजित आहे. सरकारकडून व्याजदरात बदल झाल्यास अंतिम परताव्यात फरक पडू शकतो.